użytkowanie lasu / Trwalosc dr 

Trwałość drewna

 

TRWAŁOŚĆ DREWNA jest to odporność na działanie czynników powodujących jego zniszczenie.

 

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE UJEMNIE NA TRWAŁOŚĆ DREWNA:

1. Czynniki chemiczne: - roztwory kwaśne lub alkaliczne

- utleniające działanie powietrza

2. Czynniki fizyczne: warunki atmosferyczne (zmiany temp., wilgotności, opady)

3. Czynniki biologiczne: grzyby, owady pasożytujące na drewnie.

 

TRWAŁOŚĆ DREWNA ZALEŻY OD:

- gatunku

- wieku drzewa

- ilości twardzieli, pochodzenia drewna, składu chemicznego

Ubocznych składników występujących w drewnie (garbniki, gumy, żywice wpływają dodatnio).

  • Gatunki twardzielowe są trwalsze niż beztwardzielowe
  • Twardziel jest trwalsza niż biel (biel u Db w warunkach sprzyjających rozwojowi grzybów ginie w ciągu 1-2 lat, twardziel zaś dopiero po kilkunastu lub kilkudziesięciu latach).
  • Twardziel jest trwalsza, im ma ciemniejszą barwę (drewno np. Db, Md o intensywnie zabarwionej twardzieli jest bardzo trwałe)
  • Duży ciężar właściwy jest na ogół oznaką trwałości drewna.
  • Uboczne składniki drewna, jak garbniki, gumy, żywice, wpływają dodatnio na trwałość drewna, olejki eteryczne. Niektóre z tych substancji wykazują dużą toksyczność, a nawet działają trująco na grzyby rozkładające drewno. Inne np. zw. żywiczne, są rodzajem przeszkód mechanicznych, które utrudniają przestrzenne rozrastanie się grzyba w drewnie.
  • Drewno drzew twardzielowych w średnim wieku z położeń górskich lub z dalekiej północy, ma największą trwałość.
  • Trwałość drewna tego samego gat. drzewa z lasów górskich jest większa od trwałości drewna z żyźniejszych siedlisk nizinnych.
  • Trwałość drewna znajdującego się trwale pod wodą lub w ziemi jest bardzo duża, natomiast w wodzie morskiej niszczy się ono szybko.
  • Drewno iglastych jest trwalsze niż liściastych, a z iglastych najtrwalsze jest drewno modrzewiowe.
  • Najszybciej niszczy się drewno częściowo zanurzone w wodzie lub stykające się na dużej powierzchni z ziemią (np. podkłady kolejowe). W tym wypadku czynnikiem rozkładającym jest częsta zmiana wilgotności i temperatury.
  • Pora ścinki drzew wpływa w dużym stopniu na trwałość drewna. Drewno ze ścinki zimowej jest trwalsze niż z drzew ściętych latem.
  • Lignina wpływa na trwałość drewna. Jest odporna na rozkład większości grzybów. Otacza i pokrywa cząsteczki celulozy, utrudniając dostęp strzępków grzybni do błonnika. Stąd najprawdopodobniej drewno iglaste, zawierające więcej ligniny niż liściaste, jest bardziej trwalsze. Ujemny wpływ na trwałość drewna wywiera obecność materiałów pokarmowych i zapasowych oraz kwaśny odczyn środowiska.

 

DREWNO BARDZO TRWAŁE: Md, Db, Wz, Cis, Cyprys, Dg, Kasztan, Orzech, Heban, Eukaliptus.

DREWNO ŚREDNIO TRWAŁE: Jd, So, Św, Bk, Js.

DREWNO NIETRWAŁE: Brz, Jw., Lp, Ol, Osika, Tp, Wierzba.

 

ODPORNOŚĆ NA DZIAŁANIE CHEMIKALIÓW I WODY

Drewno stosowane w przemyśle chemicznym na zbiorniki, przewody i inne urządzenia ma wyższą odporność niż metale nieszlachetne lub beton, a jego trwałość zależy od stężenia i rodzaju chemikaliów oraz stopnia dysocjacji działających substancji chemicznych.

W środowisku kwaśnym rozkład drewna zaczyna się dopiero przy

pH = 2, tymczasem korozja żelaza lub betonu już przy pH = 5.

Drewno zanurzone całkowicie w wodzie rzek lub jezior nawet po 30 latach nie wykazuje zmian w gęstości; właściwościach mechanicznych. Natomiast pod działaniem wody morskiej drewno, głównie pod wpływem substancji zawierającej zw. sodu, wapnia i potasu, stosunkowo szybko traci na wytrzymałości.

 

WPŁYW PORY ŚCINKI DRZEW NA TRWAŁOŚĆ DREWNA

Już w starożytności zajmowano się trwałością drewna pozyskiwanego zimą i latem. Z tych czasów utrzymało się mniemanie, że drewno pochodzące ze ścinki zimowej jest bardziej trwałe i odporne na działanie grzybów niż drewno pozyskane w lecie. Drewno pochodzące ze ścinki zimowej zawiera więcej związków organicznych przyswajalnych przez grzyby i dlatego jest podatniejsze na rozkłady grzybów. Ponadto warunki atmosferyczne w lecie są korzystniejsze dla rozkładu ściętego drewna w tej porze roku. Nie stwierdzono, aby drewno to wykazywało lepsze właściwości techniczne niż drewno pochodzące ze ścinki zimowej. Pora ścinki jest ważna przy Bk, gdyż jego drewno ma 15-25 % łatwo rozpuszczalnych związków odżywczych i jest dobrym podłożem dla grzybów. Dlatego ścinkę tych drzew należy prowadzić w zimie, ewentualnie latem, pod warunkiem natychmiastowej dostawy do zakładu przemysłowego.

 

 

 

 
Copyright ©2017 by użytkowanie lasu
Kreator Stron www