użytkowanie lasu / Torf i torfowiska 

Torf i torfowiska

 

Torf należy do cennych kopalin użytkowych pozyskiwanych na obszarach leśnych. Stanowi on masę obumarłych organizmów roślinnych, które uległy procesowi storfienia w środowisku wodnym, przy udziale drobnoustrojów. Torfowiska zajmują około 5 % powierzchni kraju. Występują na powierzchni Polski nierównomiernie; najwięcej znajduje się w północnej części i w pasie wielkich pradolin. Liczbę torfowisk ocenia się na około 46 tyś.

Przeciętna wielkość torfowiska wynosi 26 ha, a około 7 tyś. torfowisk ma powierzchnię mniejszą od 2 ha. Torfowiska można podzielić na niskie, wysokie i przejściowe.

 

TORFOWISKA NISKIE powstają w dolinach rzek i strumieni, w zasięgu powierzchniowych i wgłębnych ruchów wody; zasobne w składniki pokarmowe. Dzielą się na torfowiska szuwarowe, w których roślinami tworzącymi są trzciny, sitowie i turzyce oraz torfowiska darniowe – budowane przez mchy brunatne oraz niskie turzyce.

W Polsce pospolite torfowiska niskie wytwarzają torf niskiej wartości (duża zawartość popiołów); po melioracji daje bardzo wartościowe użytki zielone.

Torfy z torfowisk niskich mogą być używane w rolnictwie na komposty lub do nawożenia słabych gleb piaszczystych. Znacznie cenniejsze użytkowo są torfy wysokie niż niskie.

 

TORFOWISKA WYSOKIE powstają w zagłębieniach bezodpływowych pod wpływem wód opadowych głównie z mchów torfowców, sosny karłowatej, wełnianki, wrzosów, rosiczki i innych. Górne warstwy torfowisk wysokich stanowią nierozłożone resztki roślinne, o strukturze włóknistej, konsystencja warstw dolnych jest natomiast mazista.

W Polsce torfowiska wysokie są rzadkie, nie nadają się do melioracji, produkowany natomiast torf jest wysokokaloryczny, zawiera mało popiołu i nadaje się do eksploatacji na ściółkę torfową.

 

TORFOWISKA PRZEJŚCIOWE powstają w warunkach pośrednich, bądź są krótkotrwałym stadium w sukcesji torfowiska wysokiego; roślinność składa się z mchów torfowców i turzyc darniowych.

 

Eksploatacja torfowisk wysokich polega na zdejmowaniu określonej grubości warstwy torfu, najczęściej nie cieńszej niż 1 m. Odbudowa torfowisk tzn. narastanie nowej warstwy torfu, odbywa się z szybkością 1 mm na rok, a więc na odtworzenie 1 m potrzeba 1000 lat.

Torfowiska wysokie zajmują w Polsce obszar około 60 tyś. ha.

Torf wysoki ma zdolność zatrzymywania wody w stosunku do własnej masy około 2000 %, torf niski 500-1000 %. Cecha ta powoduje, że z punktu widzenia gospodarki wodnej torfowiska są wielkimi zbiornikami retencyjnymi. Oblicza się, że torfowiska zatrzymują nie mniej niż 10 razy więcej wody opadowej niż wszystkie polskie zbiorniki retencyjne.

Zmniejszają one przez to niebezpieczeństwo powodzi i przeciwdziałają nadmiernemu spadkowi poziomu wody w rzekach latem.

 

 

 

 
Copyright ©2017 by użytkowanie lasu
Kreator Stron www