użytkowanie lasu / Cis - ciekawostka 

CIS

Czy wiesz że...?

• Oprócz czerwonej osnówki cała roślina zawiera silnie trujący alkaloid - taksynę ( uznaną za jedną z najbardziej trujących substancji świata )

• Trujące właściwości cisa były znane już w starożytności - grecki lekarz Anazarby w I wieku a rzymski Galenusz w II wieku przestrzegali przed morderczą trucizną, a Galowie używali go do zatruwania ostrzy strzał.

• Drzewo bardzo wolno rosnące, lecz potrafiące dożywać 3000 lat.

 • Drewno dawnie używane do wyrobu kusz, łuków, wyrobów rzeźbiarskich i tokarskich oraz jako drewno budowlane.

• Taxus z łaciny znaczy łuk (cis pospolity - taxus baccata). Czy wiesz gdzie znajdują się najliczniejsze skupienia cisa w Europie ?

• Wielka Fatra- około 160 000 sztuk na Słowacji,

• Las Bakoński- około 45 000 sztuk na Węgrzech,

• Kniaźdwór pod Kołomyją- około 35 000 sztuk na Ukrainie.

Czy wiesz co zagraża, a co zagrażało cisowi ?

 Ze względu na takie cechy jak elastyczność i sprężystość, drewno cisa znalazło szerokie zastosowanie wojskowe - łuki i kusze. Pomimo tak wczesnej ochrony (patrz niżej), drzewo to było masowo wycinane - na potrzeby krajowe, a także wywożono drewno za granice (m.in. Anglia, Holandia). Do wyniszczenia cisa w Polsce w dużej mierze przyczyniła się też gospodarka leśna stosując już w XVII wieku zręby zupełne. Powyższe działania jak i cechy cisa utrudniające przetrwanie gatunku (utrudnione zapylanie kwiatów wskutek dwupienności, często dłuższe niż jeden rok przelegiwania nasion do skiełkowania, powolny wzrostu lub zamierania siewek oraz ich wrażliwość na nasłonecznienie bądź zbytnią wilgotność) spowodowały zanik cisa na jego naturalnych stanowiskach. Taxus baccata występuje też w Polskiej czerwonej księdze roślin, z kategorią zagrożenia VU (narażone).

Jakie zastosowanie znalazł cis:

 • Obecnie stosowany do otrzymywania Taxolu

• Dawniej stosowany do wyrobu: łuków (na ziemiach polskich to zastosowanie znane jest od około 60 tysięcy lat przed naszą erą), kusz, wioseł, rakiet śnieżnych, ozdobnych naczyń, pucharów, trzonków do noży, grzebieni.

• Ulubiona roślina parkowa i ogrodowa. Niekiedy pnie cisowe miały zastosowanie do budowy portów (Świnoujście), budowy domów (dworki cisowe), cieńsze pnie jako ogrodzenie lub jako pale do winnic.

Cisa charakteryzuje:

• odporność na spaliny samochodowe oraz przemysłowe zanieczyszczenia powietrza

 • rzadko spotykana u drzew iglastych siła odroślowa i zdolność wytwarzania bardzo licznych pączków śpiących, które powstają w każdym miejscu pnia i gałęzi. Te właściwości cisa są od lat wykorzystywane dla celów praktycznych w ogrodnictwie (żywopłoty, strzyżone figury i bryły geometryczne).

Tłumaczenie słowa "cis":

• angielskie - yew

 • niemieckie - die Eibe

 • węgierskie - tiszafa

 • włoskie - tasso

 • norweskie - barlind

• hiszpańskie - tejo

 • szwedzkie - idegran

 Film dokumentalny o najstarszym na świecie cisie (mającym ok. 3000 lat, rosnącym w Fortingall w Szkocji).

Jak postępować w razie zatrucia:

W przypadku zatrucia należy udzielić pierwszej pomocy, którą jest jak najszybsze wywołanie wymiotów. Żołądek należy opróżnić, wypełniając go płynem (dorośli - pół litra ciepłej osolonej wody, dzieci - letnia woda - nie solić !). Przy braku odruchu wymiotnego, należy podrażnić tylną ścianę gardła.

Czy znasz już legendę o "Cisowy Lesie"?

 Walijska legenda- opowiadająca o magicznym cisie rosnącym dokładnie pośrodku lasu (Ffridd yr Ywen). Aktualna do dziś historia dotycząca wyprawy do "Cisowego Lasu" dwóch pomocników gospodarza - Twm i Iago, jest odzwierciedleniem tajemniczości i magii związanej z istnieniem kręgów występujących wokół drzew cisowych. w legendarnym lesie występowało wiele tajemniczych kręgów, ale tylko jeden zwany "Placem Taczenym" Goblinów dotyczy naszych bohaterów. Pewnego razu Twm i Iago, niczego nie podejrzewając pracowali pośród cisowego lasu. Kiedy jednak wczesnym popołudniem krajobraz spowiła gęsta mgła, tak gęsta iż młodzieńcy uznali to za zachód słońca,postanowili, że czas wracać. W swej powrotnej drodze do domu napotkali na rosnącego pośrodku lasu cisa, który stanowił dla nich doskonałe miejsce na odpoczynek. Nie czekając zbyt długo pogrążyli się we śnie. Kiedy jednak Twm przebudził się z błogiej drzemki, spostrzegł, że jego towarzysz zniknął. Pomyślał więc, że Iago na pewno jest już w drodze do wioski. Jak się jednak pózniej okazało mylił się. Poszukiwania Iago trwały wiele dni - niestety bezskutecznie. Zasmucony Twm postanowił poradzic się miejscowego,starego mędrca. "Wróć pod cisowe drzewo dokładnie w rok od tego wydarzenia" - nakazał starzec. Kiedy upłynął rok czasu Twm tak też uczynił, a gdy znalazł nieszczęsne miejsce spostrzegł Iago tańczącego z Tylwyth Teg*. Szybko wyciągnął Iago z magicznego kręgu uważając przy tym aby samemu go nie przekroczyć. Iago wyglądał blado i mizernie, nie mając pojęcia o swojej rocznej nieobecności. Twm cieszył się, że udało się uratować przjaciela, kiedy jednak ten skosztował pierwszej potrawy zamienił sie w pył. *The Tylwyth Teg - walijski duszek, wróżka odpowiedzialna za porywanie dzieci, nienaturalny upływ czasu itp.

 

 
Copyright ©2017 by użytkowanie lasu
Kreator Stron www